बारा । सरकरी मापदण्ड विपरित गाउँको विचमा संचालनमा रहेको क्रसरका कारण जनजीवन कष्ठकर बनेपछी स्थानियले बन्द गरिदिएका छन् । मापदण्डले गाउँबस्ती, विद्यालय, वन र राजमार्गबाट न्युनतम् ५ मिटर भित्र नदिजन्य पर्दाथको क्रसिङ्ग, भण्डारण र विक्रि वितरण गर्न नपाउने कानुनी ब्यवस्था गरेकोे छ ।
तर जिल्लाको कलैया उपमहानगरपालिका वडा नं.२४ को श्रीपुरमा पर्सा विरगंजका वृजकिशोर साह कलवारले सरोकारवाला निकायलाई प्रभावमा पारि गाउँको विचमा क्रसर खोले । स्थानियलाई चकलेट फ्याक्ट्री बनाउने भनेर झुक्याएर क्रसर चलाए । जुन मापदण्ड विपरित बेलवाडी श्रीपुर गाउँको विचमा विद्यालय तथा कलैया”पिलुवा राजमार्गसँगै जोडेर मिनाक्षी एग्रिगेट नामको क्रसर संचालनमा छ ।
स्थानिय राधेश्याम पासवानका अनुसार २०६४ सालमा चकलेट फ्याक्टी बनाउने भनेर गाउँले झुक्याए । केही विकाउ स्थानियको सहारामा अनपढ गाउँलेहरुसँग प्रभाव मुल्याङ्कन प्रतिवेदनमा हस्ताक्षर गराएर कलवारले निर्वाद क्रसर चलाए । हामीले सहेकै थियौं । स्थानियलाई असर नपार्ने बाचा थियो । त्यसको ब्यवास्था गर्दै क्रसरको क्षमता बढाउने मात्रै नभएर जथाफावी गर्न थालियो ।
सार्वजनिक बरमबाबा मठ,मन्दिरको जमिन, कुलो पैनी कब्जा भयो । मासिनै दिएका छन् । हुँदाहुँदा आसपास स्थानियको जमिनमा जबरजस्त बालुवा गिट्टी फालेका छन् । धुलो, धुँवा सँगैको ध्वनी प्रदुषणले जनस्वास्थ्यमा गम्भिर असर परेपछी स्थानिय क्रसरका विरुद्धमा जुटेका हौं ।
क्रसरको ज्याजतीका विरुद्ध खरो उत्रीएका पासवानले “क्रसर अन्यत्र स्थान्तरण वा सदाका लागि बन्द गनुपर्ने माग रहेको बताए । अब श्रीपुरका स्थानियले गाउँको विचमा क्रसर चल्न दिने छैनन् । कुनै हालतमा दिँदैनौं” पासवानले भने ।
अर्का स्थानिय लोरिक रामले आफु क्रसर पिडित रहेको अन्यायमा परेको दुःखेसो गरे । उनी र उनका आफन्तको क्रसर नजिकै रहेको एककठ्ठा जमिनमा केही बर्ष अघिसम्म आलुमात्रै १५ मन पल्थ्यो । सागसब्जी किन्नु पदैनथ्यो । क्रसरले कुनै सुविधा नदिएर उनको सो जमिन जबरजस्ती कब्जापछी प्रयोग गरिरहेको छ । उनी आफु अन्यायमा परेको थाहा पाएरपनि बोल्न सक्दैनन् ।
बोल्दा क्रसरका म्यानेजर जाकिर हुसेनले धम्काउने गरेको उनले सुनाए । “के गरेको । अन्याय भो भन्दा उल्टै क्रसरका म्यानेजरले आमाचकारी गाली गर्दै चुपलाग भन्दै धेरैपटक धम्काए” वृद्ध लोरिकले दुःखेसो पोखे ।
क्रसर संचालनका क्रममा निस्किने धुँवा धुलोका कारण मानिसहरुमा श्वासप्रश्वासको समस्या भएको छ । योसँगै दम, क्षयरोग, क्यान्सर, मृगौला सहित आँखाका समस्या देखिएको स्थानिय शिक्षिका मीना चौधरीले बताईन् । क्रसर आसपास विपन्न, दलित, जनजाती थारु गरी २ सय ५० घरधुरी छन् ।
स्थानिय आधारभुत विद्यालयमा यहाँका २ सय २५ बालबालिका अध्यायनरत छन् । तर क्रसर आतंकका कारण विद्यार्थीहरुको स्वास्थ्यमा गम्भिर समस्या देखिएको छ । उनीहरुले खोकेको सुन्दा कक्षा कोठामा शिक्षकहरु पस्नै डराउने गरेको प्र.अ.समेत रहेकी शिक्षिका चौधरीले सुनाईन् । उनले स्थानिय स्वास्थ्य संस्थालाई उद्रित गर्दै क्रसर आसपासका १९ जनाबढी बालबालिका,वृद्ध र बयस्कमा क्षयरोगको समस्या रहेको बनाईन् ।
जस्का कारण समग्र जनजीवनसँगै बालबालिकाहरुको पठनपाठनमा प्रत्यक्ष असर परेको छ । बालबालिकामा त समस्या छँदै छ । क्रसरबाट निस्कीएको ढुँगाको धुलोका कारण बालिनाली, बोटविरुवा र पशुपन्छिमा समेत उत्तीकै असर परिरहेको छ । बालि विग्रने, बोटविरुवा मर्ने, पशुपन्छि अनुत्पादक हुने जस्ता समस्या देखिएको उनको भनाई थियो ।
क्रसरका कारण हामी प्रताडित छौं । क्रसर चल्दा थर्किएको घरको छानाबाट खसेको टायलले टाउको फुटेको, टायलको छानो खस्न थालेको , सुत्केरी बुहारी नातीलाई गम्भीर समस्या भैरहेको अर्का स्थानिय भन्टु रामले बताए ।
यता क्रसरमा रहेका एक कर्मचारीले नाम नछाप्ने शर्त राख्दै गाउँलेहरुका कतिपय आरोपमा सत्यता होला तर चकलेट फ्याक्ट्री भनेर क्रसर राखिएको कुरा झुटो भएको दावी गरे । उनले क्रसरले स्थानियलाई आतंकित पार्नेगरी काम नहुने, सावधानी र धलो ब्यवस्थापनका धेरै उपाय कार्यान्वयनमा रहेको बताए ।
गत फागुपूर्णीमा लगतै स्थानिय क्रसर विरुद्ध आन्दोलित भएपछी अप्रिय घटना हुन नदिन प्रहरीले दैनिक क्रसर क्षेत्रमा निगरानी बढाएको बारा प्रहरीले जनाएको छ ।